Bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hải Dương thăm khám cho bệnh nhân điều trị bệnh lý phụ khoa.

Chủ quan, bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm

Không ít phụ nữ vẫn giữ tâm lý chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Khi cơn đau trở nên rõ rệt, kinh nguyệt rối loạn hoặc sức khỏe giảm sút, việc thăm khám mới được thực hiện. Trong khi đó, nhiều bệnh lý phụ khoa có thể phát triển trong thời gian dài mà gần như không gây triệu chứng, bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm.

Trước khi đến bệnh viện, chị Phạm Thị Thanh Th. (xã Hà Tây) xuất hiện những cơn đau dữ dội vùng bụng dưới, lan ra vùng thắt lưng. Kinh nguyệt chậm hơn khoảng 10 ngày so với những tháng trước. Nghĩ những thay đổi này có thể chỉ là vấn đề nhất thời, chị tiếp tục chờ đợi gần một tuần sau mới đi khám.

Kết quả siêu âm cho thấy chị bị u xơ tử cung, kèm tình trạng cổ tử cung phì đại có nang Naboth. Việc phát hiện đồng thời nhiều bất thường khiến các bác sĩ phải đánh giá kỹ tình trạng bệnh, từ đó lựa chọn hướng xử trí phù hợp và thời gian điều trị cũng kéo dài hơn.

Chị Vũ Thị M. (36 tuổi ở phường Ái Quốc), vốn ít khi đi khám sức khỏe. Chỉ đến khi xuất hiện những cơn đau bụng kéo dài, chị mới đến cơ sở y tế kiểm tra. Các bác sĩ phát hiện khối u xơ tử cung đã khá lớn và chỉ định phẫu thuật.

Sau điều trị, sức khỏe chị M. dần ổn định. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý từ trường hợp này không chỉ là khối u được xử lý như thế nào, mà là khoảng thời gian người bệnh đã bỏ qua trước khi quyết định đi khám là khá lâu.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thành Đô, Phòng Kế hoạch Tổng hợp (Bệnh viện Phụ sản Hải Dương), số phụ nữ chủ động khám và tầm soát phụ khoa định kỳ chưa nhiều. Phần lớn người bệnh tìm đến bệnh viện khi đã xuất hiện triệu chứng hoặc chỉ quay lại theo lịch hẹn sau lần khám, sàng lọc trước đó.

Từ thực tế điều trị, bác sĩ Đô nhấn mạnh giá trị của việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Khi bất thường được nhận diện trước khi gây ra những triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh có thêm cơ hội lựa chọn phương án điều trị phù hợp, giảm mức độ can thiệp và hạn chế những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Tầm soát sớm, chủ động phòng ngừa

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh có thể chủ động phòng ngừa và phát hiện từ sớm.

Trong các bệnh lý phụ khoa cần được quan tâm, ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh đáng ngại nhất nhưng lại có thể chủ động phòng ngừa và phát hiện từ giai đoạn tiền ung thư. Đây cũng là lý do tầm soát định kỳ có ý nghĩa đặc biệt đối với sức khỏe phụ nữ.

Theo Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Oanh, Phó Trưởng Khoa Hiếm muộn - Phụ khoa (Bệnh viện Phụ sản Hải Dương), những tổn thương liên quan đến ung thư cổ tử cung đang được ghi nhận ở phụ nữ trẻ, không ít trường hợp dưới 35 tuổi đã xuất hiện tổn thương tiền ung thư.

Nguyên nhân chủ yếu của ung thư cổ tử cung là nhiễm virus HPV, một loại virus lây truyền chủ yếu qua đường tình dục. Nhiễm HPV thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, có thể tồn tại trong cơ thể nhiều năm, thậm chí hàng chục năm. Chính sự âm thầm này khiến nhiều phụ nữ chủ quan không thực hiện tầm soát bệnh lý.

Nguy cơ bệnh còn liên quan đến nhiều yếu tố như quan hệ tình dục sớm, quan hệ tình dục không an toàn, có nhiều bạn tình, hút thuốc lá, sử dụng các chất gây nghiện, suy giảm miễn dịch. Tâm lý e ngại, xấu hổ khi khám phụ khoa cũng là một trong những rào cản khiến phụ nữ trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe.

Trong khi đó, ung thư cổ tử cung có một lợi thế quan trọng so với nhiều bệnh ung thư khác, đó là có thể phòng ngừa và phát hiện từ trước khi tiến triển thành ung thư xâm lấn. Các tổn thương tiền ung thư nếu được phát hiện đúng thời điểm có thể được xử trí hiệu quả, giúp ngăn chặn quá trình tiến triển của bệnh.

Hai biện pháp quan trọng được các chuyên gia khuyến cáo là tiêm vaccine HPV và thực hiện tầm soát định kỳ. Vaccine HPV có khả năng bảo vệ trước nhiều type HPV nguy cơ cao, trong đó vaccine có thể phòng ngừa tới 9 type HPV. Tuy nhiên, vaccine không thể bảo vệ tuyệt đối trước các type HPV gây bệnh và vì vậy không thay thế việc tầm soát.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ cần chủ động xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe sinh sản thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Tiêm vaccine HPV theo hướng dẫn, khám phụ khoa định kỳ, thực hiện tầm soát phù hợp với độ tuổi và nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh, không hút thuốc, quan hệ tình dục an toàn là những biện pháp thiết thực để giảm nguy cơ bệnh. Việc vượt qua tâm lý e ngại để đi khám sớm có thể quyết định rất lớn đến khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn còn có thể can thiệp hiệu quả.

Sức khỏe phụ nữ không nên được chăm sóc theo cách “đợi có bệnh mới chữa”. Với nhiều bệnh lý phụ khoa, đặc biệt những bệnh có thể phát hiện từ giai đoạn sớm, tầm soát chính là cách để người phụ nữ chủ động hơn trước những nguy cơ có thể âm thầm xuất hiện trong cơ thể.

Dấu hiệu cần chủ động khám phụ khoa sớm

Ra máu âm đạo bất thường, đặc biệt sau quan hệ tình dục, giữa các kỳ kinh hoặc sau mãn kinh; khí hư thay đổi kéo dài, có mùi bất thường hoặc lẫn máu; đau vùng bụng dưới, đau vùng chậu kéo dài không rõ nguyên nhân; đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục; rối loạn kinh nguyệt kéo dài; cảm giác mệt mỏi, sụt cân hoặc các thay đổi sức khỏe không giải thích được.

Theo/ NGỌC THANH

Báo và Phát thanh Truyền hình Hải Phòng