Đặc biệt hơn cả, Anh hùng Lao động, nhà văn Minh Chuyên - cây đại thụ của văn học hậu chiến, người chủ nhân đầy tâm huyết của Bảo tàng Tác phẩm Hậu chiến tranh giữa lòng Thái Bình -là người đã xuất sắc vượt qua rất nhiều tác giả để giành Giải Nhất tại cuộc thi đầy ý nghĩa này. Chính mốc son rực rỡ và niềm tự hào sâu sắc ấy đã thôi thúc đoàn đại biểu thực hiện chuyến công tác đặc biệt: một chuyến hành hương về tận Bảo tàng để tri ân, chúc mừng và lưu dấu một nghĩa cử cao đẹp, mang theo sứ mệnh của văn chương, tri thức và đạo lý "uống nước nhớ nguồn" đến với những biểu tượng sáng ngời của nghị lực sống và tinh thần tận hiến.

 Đoàn đại biểu tặng sách cho Bảo tàng Hậu chiến tranh của nhà văn Minh Chuyên.

Đoàn công tác do Đại tá, nhà văn Phùng Văn Khai, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội- Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi làm Trưởng đoàn; cùng sự đồng hành của các thành viên trong giới nghiên cứu: nhà nghiên cứu Nguyễn Ma Lôi, nhà nghiên cứu - ThS Tuệ Nhã và doanh nhân Thùy Linh. Chuyến đi càng thêm phần trọng thể và ý nghĩa với sự hiện diện của các vị đại biểu trân quý: đồng chí Đào Xuân Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Tỉnh Hưng Yên và đồng chí Chu Huy Phương, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Hưng Yên, cùng một số thành viên trong đoàn.

Sự hội ngộ của những cây bút tên tuổi, những nhà quản lý văn hóa tâm huyết và các bậc trí thức không chỉ thắt chặt thêm tình cảm đồng chí, đồng nghiệp, mà còn biến chuyến hành hương thành một biểu tượng đẹp đẽ của sự gắn kết giữa quá khứ hào hùng, hiện tại nghĩa tình và tương lai rực rỡ.

  Nơi ý chí thép thăng hoa thành văn chương nhân bản

Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn trong tiết trời thu Thái Bình dịu ngọt, hanh vàng và đong đầy xúc động là gia đình nhà văn Đỗ Trọng Khơi - một "hiện tượng" độc đáo và kỳ diệu của văn chương Việt Nam đương đại. Trời thu Thái Bình dường như đẹp hơn, dịu dàng hơn khi lòng người mở rộng, ôm trọn lấy cuộc gặp gỡ đầy ắp tình người ấy. Giữa không gian ấm áp, nghĩa tình của miền quê lúa, những cái bắt tay siết chặt và lời thăm hỏi ân cần đã xóa nhòa mọi khoảng cách. Đó là sự hội ngộ đầy xúc động giữa Trưởng đoàn - Đại tá, nhà văn Phùng Văn Khai, các nhà nghiên cứu Nguyễn Ma Lôi, Tuệ Nhã, Thùy Linh cùng các vị khách quý: nhà báo Nguyễn Công Liêm - nguyên Trưởng phòng Thời sự Chính trị Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Thái Bình, nhà nghiên cứu sử học Đặng Hùng, anh Đặng Thành Văn - hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hưng Yên, bên gia chủ và những người làm văn nghệ, trân trọng nhau bởi tình đồng nghiệp và sự ngưỡng mộ dành cho người cầm bút vượt lên nghịch cảnh.

 Đoàn thăm gia đình nhà văn Đỗ Trọng Khơi.

Nhà văn Đỗ Trọng Khơi, dẫu mang trên mình những bất hạnh và đau đớn thể xác do tai biến nghiệt ngã từ thuở thiếu thời, vẫn sừng sững như một tượng đài về ý chí và nghị lực sống. Nhìn vào đôi mắt sáng ngời, ngh e từng lời chia sẻ khúc chiết, đượm sâu triết lý sống của anh, ai nấy đều cảm nhận rõ một tâm hồn nghệ sĩ kiêu hãnh không bao giờ chịu khuất phục trước số phận. Ở Đỗ Trọng Khơi, người ta thấy một sự tương đồng kỳ lạ với tinh thần của người lính: sự bền bỉ, chắt chiu chưng cất từng giọt từng giọt đời sống thành những vần thơ, trang văn đẫm tinh thần nhân bản, lay động và thức tỉnh lòng người.Những món quà tri thức và tinh thần được trao tận tay nhà văn Đỗ Trọng Khơi trong tiết trời thu ấy không đơn thuần là vật chất, mà là sự sẻ chia tri ân sâu sắc từ cộng đồng văn chương đối với một tài năng đã âm thầm vắt kiệt sức mình cho con chữ. Sự đón tiếp chân tình, nồng hậu, đậm đà nghĩa tình quê hương Thái Bình của nhà văn Đỗ Trọng Khơi và người vợ hiền hậu, đảm đang đã khắc sâu vào tâm trí mỗi thành viên trong đoàn những ấn tượng không thể nào quên trên chuyến hành trình.

  Nơi quá khứ hóa thành ngọn lửa tương lai

Rời mái nhà đầy tình nghĩa của nhà văn Đỗ Trọng Khơi, đoàn công tác tiếp tục hành trình đến với Bảo tàng Tác phẩm hậu chiến tranh - đứa con tinh thần, là máu thịt và cũng là đền thờ của ký ức do Anh hùng Lao động, nhà văn Minh Chuyên dày công gây dựng. Bước chân vào không gian tĩnh lặng mà nặng trĩu những ký ức bi tráng của một thời hoa lửa tại Thái Bình, mỗi thành viên trong đoàn đều như chậm lại một nhịp. Ở đó, hàng ngàn hiện vật, tư liệu, từng bức ảnh, từng dòng ghi chép và cả những giọt mồ hôi, nước mắt của người lính trận đều được nâng niu, trân trọng, lưu giữ vẹn nguyên. Nơi đây không chỉ trưng bày hiện vật chiến tranh; đó là một thiết chế văn hóa sống động, là nơi lịch sử cất lên tiếng nói cảnh tỉnh, nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá khốc liệt của hòa bình, về máu xương của các thế hệ cha anh đã đổ xuống để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc.

 Tắc giả Đỗ Trọng Khơi ký tặng sách.

Trong không gian thiêng liêng ấy, một khoảnh khắc vô cùng ý nghĩa đã diễn ra: đoàn công tác đã trân trọng trao tặng những bộ sách quý “Con đường tương lai” (gồm cả phiên bản tiếng Việt và tiếng Anh) cho Bảo tàng. Thay mặt ban quản lý bảo tàng, anh Nguyễn Văn Tuynh đã xúc động đón nhận những món quà tri thức đầy nghĩa tình, góp phần làm phong phú thêm không gian lưu giữ của bảo tàng.Những trang sách mở ra không chỉ để đọc, mà còn để đối thoại với thời gian, kết nối mạch nguồn quá khứ hào hùng với nhịp đập khẩn trương của thời đại số. Việc đưa những ấn phẩm hướng tới tương lai vào một không gian đậm đặc ký ức chiến tranh mang một biểu tượng triết lý vô cùng cao đẹp: Quá khứ và tương lai không hề tách biệt, mà hòa quyện làm một để tiếp thêm sức mạnh cho hiện tại. Sự hiện diện của tác phẩm do nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn chắp bút tại đây chính là một lời khẳng định sâu sắc: từ những hy sinh xương máu và nỗi đau tột cùng của chiến tranh, thế hệ hôm nay càng phải noi gương cha anh, nỗ lực vươn lên làm chủ tri thức, khoa học và công nghệ để xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Đó cũng là minh chứng cho sức sống trường tồn của văn hóa đọc, khẳng định tri thức là ngọn hải đăng soi sáng hành trình tiếp bước của thế hệ mai sau.Và qua đó, nhà văn Minh Chuyên - người Anh hùng Lao động trọn đời cống hiến cho văn chương và số phận con người, cũng là người vừa đạt giải cao nhất cuộc thi - dù thời gian có làm chùng chân mỏi gối, ngọn lửa ngòi bút của ông cùng nghĩa cử cao đẹp của đoàn công tác vẫn mãi là ngọn đuốc thiêng thắp sáng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, dẫn dắt các thế hệ vững bước trên con đường tương lai của Tổ quốc.

 Chuyến hành hương văn hóa và sứ mệnh chấn hưng đất nước  

Nhìn lại toàn bộ hành trình, chuyến công tác đặc biệt này vượt lên trên khuôn khổ của một hoạt động xã hội hay một chuyến thăm hỏi thông thường. Đó thực sự là một "chuyến hành hương văn hóa" đúng nghĩa - một nhịp cầu nối liền giữa quá khứ hào hùng, hiện tại nghĩa tình và tương lai rực rỡ.

Chuyến đi là dịp để cúi đầu tri ân những cống hiến vĩ đại của thế hệ đi trước, những người lính đã cầm súng bảo vệ Tổ quốc và tiếp tục cầm bút để giữ gìn hồn cốt dân tộc qua Bảo tàng Hậu chiến tranh. Lịch sử không ngủ yên trong bảo tàng; lịch sử được đánh thức bằng hơi thở của hiện tại.

Sự kết nối giữa các nhà văn, nhà nghiên cứu với địa phương minh chứng cho sức mạnh đoàn kết, quy tụ của văn nghệ sĩ nước nhà dưới sự đồng hành của các cấp lãnh đạo. Văn hóa chính là cội nguồn sức mạnh mềm của quốc gia.

Việc trao đi những bộ sách “Con đường tương lai” tại gia đình nhà văn Đỗ Trọng Khơi và Bảo tàng Hậu chiến tranh chính là hành động gieo mầm tri thức, lan tỏa ngọn lửa khát vọng vươn lên. Cuốn sách của nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn cùng cuộc thi viết về nó đã mở ra một chân trời mới: nơi mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong công cuộc đổi mới, sáng tạo, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Lời kết

Chuyến hành trình về với miền đất tình nghĩa Thái Bình khép lại bằng những dư âm ngọt ngào của tình người, tình đất, nhưng mở ra những biên độ suy ngẫm vô cùng lớn lao. Rời Thái Bình, mỗi thành viên trong đoàn công tác đều mang theo trong tim một ngọn lửa ấm áp - ngọn lửa của sự dấn thân, lòng yêu nước, tinh thần cống hiến không mệt mỏi cho văn học nghệ thuật nước nhà và niềm tin tuyệt đối vào một Việt Nam phồn vinh, giàu mạnh trên con đường hội nhập và phát triển.Ngòi bút của Anh hùng Lao động Minh Chuyên, ý chí của nhà văn Đỗ Trọng Khơi, tâm huyết của những người làm công tác văn hóa hôm nay mãi mãi là những đốm lửa thiêng, thắp sáng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và dẫn dắt các thế hệ mai sau vững bước trên con đường tương lai của Tổ quốc.Để rồi, khi chia tay mảnh đất quê lúa thanh bình, trong lòng mỗi người chợt văng vẳng câu hát đượm tình: "Lúa xanh như vẫy gọi, tiếng ca như chào mời, bạn ơi hãy đến Thái Bình quê tôi…Thái Bình đó quê ta, bao năm trường gian khó, bao con người vất vả, làm nên đất anh hùng…”

Những câu hát ấy vang lên như một khúc tráng ca bình dị mà kiêu hãnh, gói gọn cả tấm lòng, khí chất và chiều sâu văn hóa của một vùng quê giàu truyền thống. Khép lại một chuyến công tác đong đầy tìnhnghĩa, những bước chân trở về mang theo hạt giống của niềm tin và hy vọng - để tiếp tục gieo mầm, viết tiếp những câu chuyện, những trang sách đẹp đẽ cho đời, góp phần bồi đắp cho mạch nguồn văn hóa Việt Nam mãi mãi trường tồn, sinh sôi và tỏa sáng.

Theo/ Báo Cựu chiến Binh