Ngày 26/9, tại Hà Nội, Diễn đàn Công nghiệp Văn hóa lần thứ I với chủ đề “Việt Nam – Hòa bình và Nhân ái” đã diễn ra, mang đến một góc nhìn sâu sắc về văn hóa không chỉ như một di sản cần bảo tồn, mà còn là một "vũ khí", một nguồn lực mạnh mẽ để xây dựng sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập.

Sự kiện do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam tổ chức, thu hút đông đảo sự quan tâm của các chuyên gia, nhà quản lý, văn nghệ sĩ và cộng đồng doanh nhân. Diễn đàn đặt ra một bài toán lớn: Làm thế nào để những giá trị truyền thống, lịch sử hào hùng, và bản sắc văn hóa dân tộc có thể vượt ra khỏi ranh giới quốc gia, trở thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa mang tầm vóc quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam.

Bức tranh toàn cảnh về "Hòa bình và Nhân ái"

Với thông điệp "Lan tỏa văn hóa Việt Nam – Kết nối yêu thương", Diễn đàn đã khẳng định mạnh mẽ rằng: Hòa bình không chỉ là sự vắng bóng chiến tranh, mà là nền tảng vững chắc để con người tự do sáng tạo, cống hiến và phát triển. Tinh thần nhân ái, truyền thống "thương người như thể thương thân", "lá lành đùm lá rách" của dân tộc Việt Nam không chỉ là đạo lý mà còn là cội nguồn sức mạnh kết nối cộng đồng.

NSND Vương Duy Biên Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam phát biểu khai mạc diễn đàn

Thông qua hai phiên thảo luận chính xoay quanh việc phát huy sức mạnh mềm văn hóa và kiến tạo hệ giá trị Việt Nam trong thời đại mới, Diễn đàn đã làm rõ văn hóa chính là nguồn lực nội sinh sống còn trong chiến lược phát triển quốc gia. Đặc biệt, những hoạt động thiện nguyện, trao quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại sự kiện đã minh chứng sống động cho tinh thần nhân ái, biến những thông điệp văn hóa thành hành động thiết thực.

Nghệ thuật quân sự Việt Nam: Nguồn chất liệu quý giá chờ được khai phá

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại Diễn đàn là phần chia sẻ tâm huyết của Tiến sĩ danh dự Lê Trung Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Sáng lập Tập đoàn PSD. Dưới góc nhìn của một người dành nhiều năm nghiên cứu về lịch sử và văn hóa dân tộc, ông thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi chúng ta dường như chưa khai thác và phát huy hết nguồn chất liệu phong phú từ lịch sử giữ nước oanh liệt của cha ông. Nhấn mạnh vào chiều sâu của những giá trị này, ông đã sử dụng khái niệm "văn minh quân sự" để không chỉ tôn vinh tài thao lược xuất chúng, mà còn làm nổi bật tính nhân văn, đạo lý khoan dung đầy tự hào của người Việt.

TSDD Lê Trung Tuấn (người thứ 2 từ phải qua) cùng các chuyên gia phát biểu trong chuyên đề tại diễn đàn ngày 26/9

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam là hàng ngàn năm viết nên những bản hùng ca bất diệt về nghệ thuật quân sự, tinh thần yêu nước và lòng nhân đạo sâu sắc. Thế nhưng thực tế hiện nay cho thấy, thế hệ trẻ lại đang tiếp cận và chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ các bộ phim dã sử hay trò chơi giải trí mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa nước ngoài.

Theo Tiến sĩ Lê Trung Tuấn, trong khi công chúng trong nước vốn rất quen thuộc với các bộ phim lịch sử nước ngoài như Tam Quốc hay Thủy Hử, thì những trang sử quân sự oai hùng của dân tộc lại chưa được khai thác tương xứng trên màn ảnh. Ông nhấn mạnh, những chiến công lừng lẫy của các vị anh hùng dân tộc — tiêu biểu như Thái úy Lý Thường Kiệt với chiến dịch Khâm Châu, Ung Châu và phòng tuyến sông Như Nguyệt lịch sử — chính là nguồn chất liệu vô giá. Đây là nền tảng vững chắc để điện ảnh Việt Nam tự tin xây dựng những bộ phim dã sử quy mô lớn, khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Ban Tổ chức tặng hoa cảm ơn các chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nhân tham dự chương trình

Bên cạnh tài thao lược quân sự, Tiến sĩ Lê Trung Tuấn đặc biệt nhấn mạnh nét đẹp nhân văn cùng truyền thống nghĩa khí, lòng nhân ái xuyên suốt chiều dài lịch sử dân tộc. Ông chỉ ra rằng, tinh thần ấy thể hiện rõ nét qua tư tưởng hiếu sinh của người Việt — một dân tộc dù ở thế chiến thắng nhưng vẫn luôn mở đường sống, cấp cơm ăn, áo mặc và phương tiện cho quân địch bại trận trở về. Sự hy sinh ngã xuống của hàng triệu anh hùng, liệt sĩ qua các thời kỳ lịch sử, từ những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời xưa cho đến thời đại Hồ Chí Minh, chính là minh chứng ngời sáng cho cái giá của hòa bình và tư tưởng nhân đạo cao đẹp đó.

Những chia sẻ đầy tâm huyết ấy mở ra một bài toán cấp thiết đối với công tác phát triển công nghiệp văn hóa hiện nay. Lịch sử dân tộc không thể chỉ khép lại trên những trang sách hay tài liệu lưu trữ, mà cần được truyền cảm hứng và "thổi hồn" thông qua các tác phẩm điện ảnh quy mô, các sản phẩm nghệ thuật đương đại hay những trò chơi điện tử lịch sử giàu giá trị giáo dục nhân văn. Đó chính là giải pháp quan trọng để định hướng tư tưởng, thẩm mỹ cho thế hệ trẻ, giúp thanh thiếu niên tìm về cội nguồn dân tộc thay vì tìm đến những sản phẩm giải trí thiếu tính giáo dục hay thiên về bạo lực trên thị trường.

Giải mã "mã gen" văn hóa Việt qua Đình làng và Trống đồng

Không chỉ dừng lại ở lịch sử quân sự, Tiến sĩ Lê Trung Tuấn còn đi sâu giải mã những biểu tượng thiêng liêng và giá trị cốt lõi làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Theo ông, muốn phát triển công nghiệp văn hóa một cách bền vững, trước hết phải thấu hiểu một cách đúng đắn và sâu sắc về cội nguồn dân tộc.

Phân tích về hình ảnh mái đình làng Việt Nam, ông chỉ ra rằng đây không đơn thuần là nơi thờ tự tâm linh, mà là một thiết chế quản trị xã hội độc đáo kết hợp hài hòa ở ba cấp độ: triều đình, làng xã và gia đình. Chính sự gắn kết này đã hình thành nên hệ thống luật pháp, hương ước và gia quy, tạo nên nét văn hóa "phép vua thua lệ làng" đặc sắc. Đình làng chính là nơi hội tụ chiều sâu tính thiêng tâm linh, tình cảm dòng họ và năng lực tự quản xã hội của người Việt.

Đối với di sản Trống đồng, diễn giả gợi mở những góc nhìn minh triết qua hàng trăm họa tiết hoa văn, khẳng định đây là biểu tượng đại diện cho tín ngưỡng thờ mặt trời (Thái dương) của người Việt cổ, từ đó lan tỏa ảnh hưởng ra toàn khu vực. Bên cạnh đó, ông cũng đưa ra những lý giải sâu sắc về khái niệm "Con Lạc cháu Hồng", dẫn giải về thời kỳ Hồng Bàng Thị và hình tượng Ngọc Long Thần Nữ Hồng Đăng Ngạn (vợ cụ Kinh Dương Vương) để làm rõ hơn cội nguồn lịch sử dân tộc.

Điểm đặc biệt tạo nên sức sống bền bỉ của văn minh Việt Nam chính là khả năng nội hóa và "chuyển hóa ngược". Trải qua hàng ngàn năm lịch sử với sự du nhập của nhiều tôn giáo lớn trên thế giới, nền tín ngưỡng bản địa vẫn giữ vai trò chủ đạo, dung hòa và buộc các tôn giáo ngoại nhập phải thích ứng với phông văn hóa cùng căn tính của người Việt.

Xây dựng "móng nhà" nghiên cứu cho khát vọng vươn xa

Từ những kết quả nghiên cứu ấy, Tiến sĩ Lê Trung Tuấn nhấn mạnh một quan điểm mang tính chiến lược: phát triển công nghiệp văn hóa không thể "xây nhà từ nóc". Nếu không có một bộ móng đủ vững chắc, bất kỳ công trình nào dù xây cao đến đâu cũng sẽ đối mặt với nguy cơ sụp đổ. Cái "móng nhà" cốt lõi ở đây chính là hạ tầng nghiên cứu khoa học đúng, đủ và toàn diện về văn hóa, lịch sử cùng nền văn minh dân tộc. Nếu thiếu đi nền tảng tri thức này, mục tiêu "xuất khẩu văn hóa" hay nâng cao sức mạnh mềm quốc gia sẽ khó trở thành hiện thực.

Trăn trở với mục tiêu đó, ông cùng các cộng sự đã kiên trì thực hiện một hành trình nghiên cứu bền bỉ suốt nhiều năm qua. Thành quả của "cuộc đại trường chinh" thầm lặng này là hệ thống hơn 200 đề tài nghiên cứu liên ngành toàn diện về nền văn minh Việt Nam chuẩn bị được công bố, hứa hẹn sẽ tạo nên nền tảng lý luận và cơ sở dữ liệu vững chắc cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai.

Tại Diễn đàn, đại diện Lãnh đạo Tập đoàn PSD đã trao 30 suất quà cho các em nhỏ mồ côi, khuyết tật, hoàn cảnh khó khăn

Đúc kết lại vấn đề, Tiến sĩ Lê Trung Tuấn khẳng định nền văn minh của tiền nhân chính là cội nguồn cốt lõi, còn các sản phẩm văn hóa hiện đại chính là sự kết tinh và kế thừa từ nền tảng đó. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là tiếp nối ngọn lửa tự hào dân tộc, thấu hiểu chiều sâu cội nguồn để sáng tạo nên những sản phẩm văn hóa đậm đà bản sắc Việt, tự tin bước ra không gian quốc tế — đó cũng là cách thiết thực nhất để tri ân lịch sử và đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo/ Báo Cựu chiến bình Việt Nam